Czym jest NAD+?

NAD+ (dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy) to koenzym obecny w każdej żywej komórce. Komórki wykorzystują go na dwa sposoby: jako przenośnik elektronów w reakcjach, które uwalniają energię z pożywienia, oraz jako surowiec, który enzymy sygnałowe rozkładają podczas pracy. Ponieważ jest zużywany, komórki nieustannie odbudowują go z form witaminy B3 i aminokwasu tryptofanu.

• NAD+ i NADH to dwa stany tej samej cząsteczki. NAD+ przyjmuje elektrony, NADH przekazuje je dalej.
• Sirtuiny, PARP i CD38 zużywają NAD+, więc komórki wymieniają jego pulę w ciągu kilku godzin.
• Badania na myszach konsekwentnie wykazują niższy poziom NAD+ w tkankach z wiekiem. Wyniki u ludzi są niejednoznaczne: badanie z 2026 roku obejmujące siedem kohort nie wykazało zależnych od wieku różnic w poziomie NAD+ we krwi pełnej.
• Doustne prekursory, takie jak NR i NMN, podnoszą poziom NAD+ we krwi. Żadne duże badanie nie wykazało, że zmienia to wyniki kliniczne.
• Dane dotyczące wstrzykiwanego NAD+ u ludzi są bardzo ograniczone.

NAD+ to skrót od angielskiej nazwy nicotinamide adenine dinucleotide, czyli dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy. Nazwa opisuje jego budowę. Składa się z dwóch nukleotydów, czyli tego samego rodzaju elementów budulcowych, które występują w DNA i RNA, połączonych grupami fosforanowymi. Jeden nukleotyd zawiera adeninę. Drugi zawiera nikotynamid, czyli część pochodzącą z witaminy B3.

To na końcu z nikotynamidem zachodzi cała chemia. W formie utlenionej jego pierścień ma ładunek dodatni i stąd właśnie „+” w nazwie NAD+. Gdy enzym odbiera elektrony cząsteczce paliwa, NAD+ przyjmuje dwa elektrony i proton, stając się NADH. NADH przekazuje następnie te elektrony dalej i z powrotem zmienia się w NAD+.

Można to sobie wyobrazić tak: NAD+ to wahadłowiec wielokrotnego użytku. Nie jest paliwem i w tej roli nie ulega zużyciu. Przenosi elektrony z jednej reakcji do następnej, raz za razem.

NAD+ po raz pierwszy opisano w 1906 roku, gdy brytyjscy biochemicy Arthur Harden i William John Young odkryli, że sok drożdżowy potrzebuje małego, odpornego na ciepło „kofermentu”, aby fermentować cukier (Harden and Young, 1906). W kolejnych dziesięcioleciach naukowcy ustalili jego strukturę i wykazali, że to w części nikotynamidowej zachodzi przenoszenie elektronów.

W publikacjach naukowych pojawiają się cztery blisko spokrewnione nazwy:

• NAD+: forma utleniona, gotowa do przyjęcia elektronów.
• NADH: forma zredukowana, przenosząca elektrony do kolejnego miejsca.
• NADP+: NAD+ z dodatkową grupą fosforanową, dołączaną przez enzym kinazę NAD.
• NADPH: zredukowana forma NADP+. Komórki wykorzystują ją głównie do budowania cząsteczek, takich jak kwasy tłuszczowe, oraz do podtrzymywania pracy systemów antyoksydacyjnych, takich jak glutation (Xiao et al., 2018).

Równowaga między NAD+ a NADH, często zapisywana jako stosunek NAD+/NADH, to jeden ze sposobów, w jaki naukowcy opisują stan metaboliczny komórki.

Organizm nie przyjmuje z pożywienia gotowego NAD+ w żadnej istotnej ilości. Buduje NAD+ wewnątrz komórek z mniejszych substratów i odzyskuje większość tego, co zużywa. Naukowcy opisują cztery szlaki, które kończą się na tej samej rodzinie enzymów, NMNAT, kompletujących cząsteczkę (Covarrubias et al., 2021). Badania ze znakowaniem izotopowym u myszy wykazały, że większość tkanek korzysta z nikotynamidu krążącego we krwi, w dużej mierze uwalnianego przez wątrobę, zamiast wytwarzać NAD+ od podstaw (Liu et al., 2018).

Pożywienie dostarcza surowców, a nie samego NAD+. Główne prekursory w diecie to:

• Niacyna i nikotynamid (witamina B3): występują w mięsie, drobiu, rybach, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, orzechach i grzybach, a także są dodawane do wielu produktów wzbogacanych.
• Tryptofan: aminokwas egzogenny obecny w większości produktów bogatych w białko, w tym w nabiale, jajach, drobiu, soi i nasionach.
• NR i NMN: obecne w niektórych produktach, takich jak mleko i niektóre warzywa, ale w śladowych ilościach w porównaniu z ilościami stosowanymi w badaniach.

Poważny niedobór witaminy B3 i tryptofanu w diecie powoduje pelagrę, chorobę z niedoboru opisaną na długo przed tym, zanim ktokolwiek wiedział o NAD+. Jej historia to jeden z powodów, dla których metabolizm NAD+ jest badany od ponad stulecia.

NAD+ ma dwa zadania, które łatwo pomylić. W pierwszym jest odzyskiwany. W drugim jest zużywany.

Zadanie pierwsze: przenośnik elektronów w metabolizmie energetycznym. Gdy komórki rozkładają glukozę, kwasy tłuszczowe i aminokwasy, enzymy zwane dehydrogenazami odbierają tym paliwom elektrony i przekazują je na NAD+, w wyniku czego powstaje NADH. Dzieje się to w glikolizie, w cyklu kwasu cytrynowego i podczas rozkładu tłuszczów. NADH dostarcza następnie swoje elektrony do kompleksu I łańcucha transportu elektronów w mitochondriach. Przepływ elektronów wzdłuż tego łańcucha napędza wytwarzanie ATP, cząsteczki, z której komórki czerpią energię do większości swojej pracy. Na końcu tego procesu NAD+ wychodzi gotowy do kolejnej rundy.

Zadanie drugie: surowiec dla enzymów sygnałowych. Kilka rodzin enzymów nie pożycza NAD+, lecz go rozszczepia. Za każdym razem uwalniają nikotynamid, który komórka następnie odzyskuje. Najlepiej zbadane z nich to:

W hodowlach komórkowych eksperymenty ze znakowaniem przypisały mniej więcej jedną trzecią zużycia NAD+ sirtuinom, a mniej więcej jedną trzecią enzymom PARP (Liu et al., 2018). Z powodu tego stałego zużycia pule NAD+ wymieniają się w ciągu kilku godzin, dlatego opisane wyżej szlaki odzysku są tak ważne.

To najczęściej powtarzane twierdzenie o NAD+, a dowody za nim stojące są bardziej niejednoznaczne, niż zwykle się wydaje.

U zwierząt niższy poziom NAD+ w kilku tkankach wraz z wiekiem to spójne odkrycie. Badania na myszach powiązały część tego zjawiska z rosnącą aktywnością CD38 (Camacho-Pereira et al., 2016).

U ludzi danych jest mniej. Badanie z 2012 roku, obejmujące próbki skóry 49 osób w wieku od 0 do 77 lat, wykazało niższy poziom NAD+ wraz z wiekiem, przy jednocześnie wyższej aktywności PARP (Massudi et al., 2012). Przegląd z 2025 roku opublikowany w Nature Metabolism stwierdził, że związany z wiekiem spadek u ludzi obserwowano konsekwentnie tylko w ograniczonej liczbie badań (Vinten et al., 2025).

W 2026 roku naukowcy z Amsterdamu zmierzyli poziom NAD+ we krwi pełnej zwalidowaną metodą spektrometrii mas w siedmiu niezależnych kohortach ludzi. Poziomy były w dużej mierze stabilne niezależnie od wieku i nie zmieniały się pod wpływem badanych interwencji dotyczących stylu życia, choć rosły po podaniu rybozydu nikotynamidu (Trętowicz et al., 2026).

Krew to nie tkanka, więc nie przesądza o tym, co dzieje się w mięśniach czy w mózgu. Oznacza to jednak, że twierdzenia „poziom NAD+ spada z wiekiem” nie należy traktować jako ustalonego faktu u ludzi.

Badania nad NAD+ obejmują trzy poziomy i warto je od siebie oddzielać.

• Komórki i enzymy. Chemia NAD+, jego synteza i enzymy, które go zużywają, są dobrze scharakteryzowane. To podręcznikowa biochemia.
• Zwierzęta. W wielu badaniach na myszach i innych modelach podnoszono poziom NAD+ za pomocą prekursorów i mierzono zmiany w metabolizmie i funkcjonowaniu tkanek. To wyniki uzyskane na zwierzętach i nie można zakładać, że dotyczą ludzi.
• Ludzie. Większość badań na ludziach testowała doustne prekursory, głównie NR i NMN, w małych grupach przez okres od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Najbardziej spójnym wynikiem u ludzi jest zmiana biomarkera. Doustny NR podnosił poziom NAD+ we krwi w sposób zależny od dawki u zdrowych ochotników (Trammell et al., 2016) oraz w badaniu 140 dorosłych z nadwagą, w którym przez osiem tygodni porównywano trzy dzienne ilości (Conze et al., 2019). W sześciotygodniowym badaniu naprzemiennym z udziałem 30 zdrowych dorosłych w wieku od 55 do 79 lat NR podniósł poziom NAD+ w komórkach odpornościowych krwi o około 60 procent (Martens et al., 2018). Doustny NMN podniósł poziom NAD+ we krwi w badaniu ze zdrowymi starszymi mężczyznami (Igarashi et al., 2022).

Gdy badania wychodziły poza biomarker, wyniki w większości nie wykazały efektu lub były niejednoznaczne. W 12-tygodniowym badaniu NR z udziałem 40 mężczyzn z otyłością nie stwierdzono zmian we wrażliwości na insulinę ani w składzie ciała (Dollerup et al., 2018). W badaniu Martensa wyniki dotyczące ciśnienia krwi i sztywności tętnic miały charakter eksploracyjny i nie były istotne po korekcie statystycznej.

Czego dowody nie pokazują. Wyższy odczyt NAD+ to pomiar, a nie efekt zdrowotny. Przegląd z 2025 roku dotyczący badań prekursorów u ludzi podsumował to tak: poziom NAD+ we krwi niezawodnie rośnie, natomiast wpływu na wyniki kliniczne nie wykazano (Vinten et al., 2025). Kilka większych i dłuższych badań trwa lub czeka na publikację, więc może się to zmienić. Na razie uczciwe podsumowanie brzmi tak: biologia NAD+ jest dobrze poznana, a skutki podnoszenia jego poziomu u ludzi nie.

Aby lepiej poznać prekursory, przeczytaj, czym różni się NMN od NAD+ oraz jak NMN przekształca się w NAD+ w organizmie.

Istnieją dwa ogólne sposoby podnoszenia poziomu NAD+ w badaniach i w praktyce: przyjmowanie prekursora doustnie albo podawanie samego NAD+ we wlewie lub zastrzyku. W organizmie zachowują się one inaczej.

Doustne prekursory. NAD+ przyjmowany doustnie jest w dużej mierze rozkładany w jelitach, zanim dotrze do komórek, dlatego większość suplementów zawiera zamiast niego prekursory. Nawet prekursory zmieniają się po drodze. U myszy znakowanie izotopowe wykazało, że NR i NMN podawane doustnie były w dużej mierze przekształcane w nikotynamid, zanim trafiły do krwiobiegu, podczas gdy NR i NMN podane dożylnie docierały do tkanek w nienaruszonej postaci (Liu et al., 2018). U ludzi doustne NR i NMN podnoszą poziom NAD+ we krwi, ale pomiarów w ludzkich tkankach jest niewiele.

NAD+ podawany dożylnie i podskórnie. Dla NAD+ podanego do organizmu nie ustalono sposobu wnikania do komórek w postaci całej cząsteczki. Rozkładają go enzymy na zewnętrznej powierzchni komórek: CD38 i CD157 rozszczepiają go na nikotynamid i ADP-rybozę, ENPP1 uwalnia NMN, a CD73 przekształca NMN w NR. Komórki wchłaniają następnie te mniejsze cząsteczki i odbudowują NAD+ wewnątrz (Gasparrini et al., 2021). Nie potwierdzono istnienia wyspecjalizowanego transportera, który przenosiłby nienaruszony NAD+ przez błonę ludzkiej komórki.

Dane dotyczące ludzi są ograniczone. Jedyne znane nam recenzowane badanie farmakokinetyczne dożylnego NAD+ objęło 8 mężczyzn, którzy otrzymali 750 mg w ciągu 6 godzin. Poziom NAD+ w osoczu nie wzrósł w pierwszych dwóch godzinach, a po sześciu godzinach był o około 400 procent wyższy od wyjściowego, przy jednoczesnym wzroście produktów jego rozpadu (Grant et al., 2019). Raport z 2021 roku przygotowany dla amerykańskiej FDA nie znalazł opublikowanych badań farmakokinetycznych u ludzi dotyczących NAD+ podawanego podskórnie lub domięśniowo (University of Maryland CERSI, 2021).

W skrócie: podanie NAD+ pod skórę omija przewód pokarmowy, ale to, co dzieje się dalej, w tym jaka jego ilość staje się dostępna dla poszczególnych tkanek, nie zostało dobrze zmierzone u ludzi. Przeczytaj więcej o tym, jak pen z NAD+ wypada w porównaniu z kroplówką.

NAD+ i spermidyna to niespokrewnione cząsteczki, które pojawiają się w tej samej dziedzinie badań. NAD+ to koenzym w centrum metabolizmu energetycznego i surowiec dla sirtuin i PARP. Spermidyna to poliamina badana głównie ze względu na związek z autofagią, czyli procesem, w którym komórki rozkładają i przetwarzają zużyte elementy.

Ścieżki badań nad nimi krzyżują się w obszarze acetylacji białek. Sirtuina SIRT1 usuwa grupy acetylowe z białek i potrzebuje do tego NAD+. Spermidynę badano pod kątem hamowania enzymu EP300, który dodaje grupy acetylowe. W badaniach na komórkach porównujących spermidynę z resweratrolem, związkiem aktywującym SIRT1, naukowcy opisali odrębne szlaki, które zbiegają się na tym samym zestawie acetylowanych białek (Morselli et al., 2011). To wyniki laboratoryjne i nie mówią nic o łączeniu tych dwóch związków u ludzi.

Zobacz, jak oba wpisują się w szerszy obraz, na naszej stronie o zdrowiu komórek.

Każda komórka wytwarza NAD+, ale nie oznacza to, że każdy sposób podnoszenia jego poziomu jest neutralnym wyborem. Jeśli rozważasz prekursor NAD+ lub preparat do wstrzykiwań, warto poruszyć z lekarzem następujące kwestie:

• Twoja historia medyczna, w tym obecne schorzenia, ewentualne przebyte nowotwory oraz czynność nerek i wątroby.
• Leki i suplementy, które już przyjmujesz, w tym inne produkty z witaminą B3, aby Twoje łączne spożycie było jasne.
• Ciąża i karmienie piersią. Brakuje danych dotyczących tych grup.
• Droga podania. Wstrzyknięcie pod skórę wymaga techniki i higieny oraz wiąże się z możliwymi reakcjami skórnymi w miejscu wkłucia, czego nie ma w przypadku produktów doustnych.
• Działania niepożądane. Doustny NR był w opublikowanych badaniach na ogół dobrze tolerowany (Conze et al., 2019). Dane dotyczące wstrzykiwanego NAD+ pochodzą głównie z małych badań i raportów z klinik.
• Dawka, o której decyduje Twój lekarz, a nie strona internetowa.

Nasz poradnik korzystania z Longevity Pen omawia obsługę, przechowywanie i technikę wstrzykiwania.

• Koenzym: mała cząsteczka, której enzym potrzebuje do wykonania swojej pracy.
• Reakcja redoks: reakcja, w której elektrony przechodzą z jednej cząsteczki, która ulega utlenieniu, na drugą, która ulega redukcji.
• Prekursor: cząsteczka, którą organizm przekształca w inną. NR i NMN to prekursory NAD+.
• Szlak odzysku: droga recyklingu, która odbudowuje NAD+ z nikotynamidu.
• Sirtuiny: enzymy zależne od NAD+, które usuwają grupy acetylowe z białek.
• PARP: enzymy, które wykorzystują NAD+ do znakowania białek, zwłaszcza podczas naprawy DNA.
• CD38: enzym, który rozkłada NAD+, głównie na zewnątrz komórek.
• Farmakokinetyka: sposób, w jaki substancja jest wchłaniana, rozprowadzana, przekształcana i usuwana przez organizm.

Longevity Pen produkuje N-Core 500, fabrycznie napełniony wkład z 500 mg NAD+ do podskórnego stosowania z Longevity Pen. Zestaw startowy NAD+ łączy pen, wkład N-Core 500 i etui podróżne. Zestaw startowy Longevity Protocol zawiera wkłady zarówno z NAD+, jak i ze spermidyną.

Dawkę ustala Twój lekarz. Certyfikaty analizy publikujemy na stronie raportów z badań. Informacje o obsłudze, przechowywaniu i technice wstrzykiwania znajdziesz w poradniku jak używać Longevity Pen.

1. Harden A, Young WJ. Proceedings of the Royal Society of London B, 1906;77:405-420.
2. Covarrubias AJ, Perrone R, Grozio A, Verdin E. Nature Reviews Molecular Cell Biology, 2021;22:119-141.
3. Xiao W, Wang RS, Handy DE, Loscalzo J. Antioxidants & Redox Signaling, 2018;28(3):251-272.
4. Imai S, Armstrong CM, Kaeberlein M, Guarente L. Nature, 2000;403:795-800.
5. Liu L, et al. Cell Metabolism, 2018;27(5):1067-1080.
6. Ratajczak J, et al. Nature Communications, 2016;7:13103.
7. Camacho-Pereira J, et al. Cell Metabolism, 2016;23(6):1127-1139.
8. Massudi H, et al. PLoS One, 2012;7(7):e42357.
9. Vinten K, et al. Nature Metabolism, 2025.
10. Trętowicz MM, Scantlebery AML, Schomakers BV, et al. Nature Metabolism, 2026;8(6):1282-1290.
11. Trammell SAJ, et al. Nature Communications, 2016;7:12948.
12. Conze D, Brenner C, Kruger CL. Scientific Reports, 2019.
13. Martens CR, et al. Nature Communications, 2018;9:1286.
14. Igarashi M, et al. npj Aging, 2022.
15. Dollerup OL, et al. American Journal of Clinical Nutrition, 2018;108(2):343-353.
16. Gasparrini M, Sorci L, Raffaelli N. Cellular and Molecular Life Sciences, 2021.
17. Grant R, et al. Frontiers in Aging Neuroscience, 2019;11:257.
18. Morselli E, et al. Journal of Cell Biology, 2011;192(4):615-629.
19. University of Maryland Center of Excellence in Regulatory Science and Innovation (CERSI). Summary report on nicotinamide adenine dinucleotide, prepared for the US FDA, 2021.